Psikolojik İktidarsızlık
İktidarsızlığın
yani cinsel işlev buzukluğunun neden kaynaklandığını hepimiz biliriz
ama yine de biraz açıklamakta fayda görüyorum.
TÜRKİYE'DE 6 MİLYON KİŞi İKTİDARSIZ
Bir
erkek hangi faktörlerden etkilenir, neden ereksiyon olamaz? Yapılan
uluslararası araştırmalarda, erektil disfonksiyon önemli bir sağlık
sorunu olarak tarif ediliyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde 30 milyon
kadar erektil disfonksiyon sorunu yaşayan insan var. Bu hastalığa eğilim
yaşla artmaktadır. Yaşla ilgili istatistiklere bakıldığında, sertleşme
sorunu 40 yaş civarında 39% iken, sorunu 60 yaşın üzerinde 67%'ye
çıkıyor. Ama yaşlanmanın mutlak bir sonucu da değil. Sertleşme
probleminin sosyal hayata etkileri çok önemli olabilir. Hastaların ve
sağlık görevlilerinin cinsel konularda konuşmakta zorlanmalarından
dolayı, erektil disfonksiyon teşhisi çok zor konabiliyor.
Bilim
adamları 2005 yılında dünyada ne olacak diye baktıklarında,
Massachusetts araştırmasına göre dünyada 411 milyon insanda sertleşme
sorunu görülecek!
İKTİDARSIZLIK NEDEN KAYNAKLANIYOR?
1990�lara
kadar iktidarsızlık sorunlarının yüzde 90�ının psikolojik kökenli
olduğu kabul ediliyordu ve yapılan araştırmalarda da bu ortaya
çıkıyordu. Ancak 2000�li yıllara yaklaştıkça sertleşme sorununun esas
nedeninin organik olduğu belirlendi. Yüzde 100 organik ya da psikolojik
değil ama organik nedenlerle birlikte psikolojik nedenler de etkili
oluyor. Dolayısıyla böyle bir konuyu ele alırken üç aşama incelenir.
1- Organik sebepler
2- Psikolojik sebepler
3- İkisinin de birlikte olduğu nedenler
HANGİ TIBBİ KOŞULLAR EREKTİL DİSFONKSİYONA ZEMİN HAZIRLAR?
Sertleşme
sorunu, yaşın ilerlemesinin yanı sıra koroner arter hastalığı, yüksek
kolesterol düzeyi, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi bir dizi
hastalığa bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Şeker hastalığı durumunda,
arterlerde ve penise kan taşıyan daha küçük kan damarlarında meydana
gelen değişmeler ve ereksiyon işlevinde yer alan sinirlerin hasar
görmesi erkeklerin %50 ila 70�ini ereksiyon bozukluğuna yatkın hale
getirmektedir.
Sertleşme sorunu olan vakaların çoğunluğunun (%75)
psikolojik değil fiziksel kökenli olduğu artık bilinmektedir. Psikolojik
kaynaklı ereksiyon bozukluğu, başarı kaygısı ve iç çatışmaların olumsuz
görünümlerine bağlı iken fiziksel nedenler arasında anatomik, sinirsel
kaynaklı, endokrinolojik, ilaç bağlantılı ve damar sistemi kaynaklı
komplikasyonlar yer almaktadır. Damar Organik sebepler: Penisin kan
dolaşımında görülen bozukluk, sinir iletimindeki aksaklık, kan hormon
düzeyinde meydana gelen değişiklik, metabolik bozukluk sayılabilecek
başlıca organik ereksiyon bozukluğu nedenleridir.
Psikolojik
sebepler: Çağımızın hastalığı stres, evlilik sorunları, depresyon,
cinsel başarısızlık korkusu, cinsel bilgisizlik, başlıca psikojenik
ereksiyon bozukluğu nedenleridir.
İkisinin de birlikte olduğu nedenler.
ÖZET OLARAK, SERTLEŞME SORUNUNUN FİZİKSEL NEDENLERİ ARASINDA EN SIK RASTLANANLAR HANGİLERİDİR?
İlaç
yan etkisi olarak; hali hazırdaki tedavilerden 200 tanesi bazı
vakalarda ereksiyon bozukluğuna neden olabilmektedir. Bunların başında
yüksek tansiyon ilaçları, antipsikotikler, antidepresanlar, H2 blokerler
ve arterleri daraltan belli başlı sakinleştiriciler / damar sertliği
yer alır.
Şeker hastalığı; bütün şeker hastası erkeklerin %35�inden fazlasında ereksiyon bozukluğu vardır.
Sinirsel bozukluklar; örneğin omuriliğin hasar görmesi, multipl skleroz.
Pelvis bölgesinde yaralanma/ameliyat.
Peyronie hastalığı (broşür mevcuttur).
Alkolizm ve uyuşturucu alışkanlığı
Aşırı sigara
Hormon
dengesizliği (örneğin testosteron düzeyinin düşük olması) ereksiyon
bozukluğuna yol açabilir, ama bu, vakaların sadece küçük bir kısmı için
(%3) geçerlidir.
sigara içen bir erkeğin sertleşme sorunuyla
karşılaşması ihtimalinin sigara içmeyen bir erkeğe göre daha yüksek
olduğu ortaya konmuştur. Yine araştırmaların sonuçlarına göre, erektil
disfonksiyon teşhisi konmuş sigara içen bir kişinin tedavisi, bazen
sigara içmeyen bir kişiye göre daha zor olmaktadır. Bunun nedeni,
sigaranın penisteki kan hücrelerinde anormalliklerin ortaya çıkması
ihtimalini yükseltmesidir.
Türkiye'de yapılan araştırmalara
göre şu anda 5 - 6 milyon kişi problemli diye kabul ediliyor, yani genel
popülasyonun yüzde 9,6'sı bu sorunu yaşıyor. Bir başka deyişle,
ülkemizde 10 erkekten biri bu sorunla başbaşa... Tıp çevreleri, bunu çok
yüksek bir rakam olarak kabul ediyor. 20-29 yaş arasında Türkiye'de
hasta sayısı 300 bin olarak tespit edilmiş. İstatistikler ülkemizde 40 -
49 yaş arası 1 milyon 400 bin, 50-59 yaş arası 1 milyon kişinin
sertleşme sorunu ile karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.
Ereksiyon nasıl olur?
Penis,
üç borusal yapıdan oluşan, uyarılıp sertleşmeye yatın bir organdır. Bu
borulardan ikisinin (korpus kavernosum) dış tabakasını sert bir kılıf
sarar. Bu kılıf, ereksiyon sırasında kolajen liflerin izin verdiği
ölçüde genişler, bu esnada kanın geri dönüşü de engellenerek ereksiyon
oluşur. Yani penise arterler kan getirir, gevşer ve penis kanla
dolarken, toplardamarlara ait yol kapanır ve sertleşme gerçekleşir.
Uzmanlar
sertleşme problemi yaşayan hastayı araştırmaya başlarken önce damarlara
bakıyor. Damar gevşeyemiyorsa, o zaman penis kanla dolamaz ve sertleşme
olamaz. Bazı yaşlılığa bağlı hastalıklarda, penis adalesinin gevşeme
özelliği kaybolabiliyor. Böyle olduğunda da penise kan dolmaz. Bazı
durumlarda da, penise kan dolmasına rağmen, tamamlayıcı bir devre
kapanmayabiliyor. Bu kapanmada bozukluk olursa, tıpta buna 'kaçak'
deniyor, o zaman da sertleşme oluşuyor, ama istendiği ölçüde
gerçekleşemiyor; ya da sertleşme kısa süreli meydana geliyor.
Organik
erektil disfonksiyon vakaları damarsal, sinirsel ve hormonal sebepli
oluyor. İkinci grup, psikolojik sebepli sertleşememe sorunlarını
oluşturuyor. Üçüncü grup ise organik ve psikojenik sebeplerin bir arada
yaşandığı durumlar.
Ereksiyona bütün BEDEN katılıyor
Damar
bozuklukları, nörolojik bozukluklar, hormonal veya lokal organa ait
bozukluklar ve lezyonlar, organik yönden ana sebebi teşkil ediyor.
Psikolojik
kökenli erektil disfonksiyona, bir organik bozukluk olmadan stimülasyon
eksikliği sonucu görülen bir sorun olarak bakılıyor. Beyinde iki bölge
vardır: Bir bölgeden pozitif akımlar, diğer bölgeden de depresyon veya
korku gibi negatif imajlar gelir. Beyinde ereksiyonu oluşturan bir
merkez vardır. Bu pozitif akımlar - mesela bir kadının kokusunu
hissetmek, açık bir film izlemek gibi- bu merkeze gelip, beyinden
aşağıya indikten sonra penisi uyaracak sinirlere ulaşıyor, bu sinirlerin
ucundan bazı maddeler salgılanıyor, damarlar gevşiyor ve ereksiyon
oluyor. Bu yoldaki herhangi bir düzensizlik ya da psikolojik faktörler
sertleşmenin olmamasına yol açıyor.
Risk faktörleri nelerdir?
Önemli
olan, hastanın sorununu doğru teşhis edebilmek. Bu sağlandıktan sonra
soruna yönelik ilaçlar ya da psikoterapiyle sorun tedavi edilebiliyor.
Atlanmaması gereken nokta, sebebe yönelik araştırmaların detaylı bir
şekilde yapılması.
Sertleşme probleminde risk faktörlerini de asla
göz ardı etmemek lazım. Kullanılan ilaçlar, sigara, alışkanlıklar,
diyabet, tansiyon, yaşlanma, kronik hastalıklar, ameliyat (by-pass ve
prostat gibi) ve travmalar risk faktörlerinin başında yer alıyor. Kan
yağlarının yüksek oluşu da önemli bir risk faktörü oluşturuyor. Bunun
yanında hormon bozuklukları da vakaların yüzde 10'unu teşkil ediyor.
Uzmanlar,
sertleşme sorununda sigaranın büyük önem taşıdığının ısrarla altını
çiziyor. İlaçlara gelince; psikiyatrik bir sorunu olanlar ya da epilepsi
hastaları bu ilaçları ömür boyu almak zorundalar. Bu ilaçlar nörolojik
ilaçlar olmaları nedeniyle, ereksiyonun oluşmasını sağlayan maddelerin
salgılanmasını engelliyorlar. Uyuşturucu da böyle bir etki yaratıyor.
Sertleşme
sorununda yaşlanmanın etkisi ne kadar diye bakıldığında, 40 yaş
grubunda yüzde 39 iken 70 e doğru yüzde 67'ye çıktığı görülüyor.Yani
yaşlanmayla kesinlikle ilgilidir.
İktidarsızlığın organik nedenleri
Bu
rakam değerlendirildiğinde bakıldığında, damar sertliği, diyabet,
kardiyovasküler hastalıklar, böbrek ve karaciğer yetmezliği gibi
sistemik hastalıklar akla geliyor. Araştırmalar, şeker hastalarının
yüzde 28'inde sertleşme sorunu görüldüğünü ortaya koyuyor. Diyabette hem
sinirler hem de damarlar etkilendiği için oran böylesine yüksek. Bu
hastalıkta stres ve hipertansiyon da çok önemli. Hipertansiyonlu
hastaların yüzde 15'inde sertleşme sorunu varken, damar sertliğinde oran
yüzde 39'a çıkıyor. Bunların dışında ereksiyonu etkileyen kronik
nörolojik hastalıklar var: Alzheimer, MS, Behçet Hastalığı ve Parkinson
gibi.
...ve diğer nedenler
Penise ait lokal sorunlara
gelince; doktorlar penis bükülmesine sebep olan, sertleşmede ağrı yapan
hastalıklar ve istek dışı ereksiyona ve penisin normal haline dönmediği
ereksiyona yol açan durumlardan söz ediyor. Bunu yaşamış kişiler
ilişkiye korkuyla yaklaşıyor.
PsikiSertleşmeme Sorunu ( İktidarsızlık ) Nedenleri
Sertleşme
yetersizliği organik veya psikojenik nedenlerden kaynaklanabilir.
Olguların büyük bir çoğunluğundaki sorun organiktir. Örneğin psikolojik
bir nedene bağlıdır. Elli yaşın üzerindeki erkeklerde, sertleşme
yetersizliğinin yüzde doksanından fazlası organik nedenlerden
kaynaklanır.3 Geçmişte, iktidarsızlık çeken ancak gece veya sabah
sertleşmesi olan erkeklerin iktidarsızlığı ruhsal nedenlere bağlanırdı.
Ancak günümüzde, bunun güvenilir bir gösterge olmadığı anlaşılmıştır.
ORGANİK NEDENLER (%85) PİSKOLOJİK NEDENLER (%10)
Damar yetersizliği
Ateroskleroz
Kalça ameliyatı
Kalça travması
Venöl jant
İlaçlar
Antiallerjikler
Tansiyon düşürücüler
Antikolinerjikler
Antidepresanlar
Antipsikotikler
Yatıştırıcılar
Diğer ilaçlar
Alkol ve tütün
İç salgı sistemi bozuklukları
Diyabet
Hipotiroidizm
Erkek cinsiyet hormonlarında azalma
Prolaktin düzeylerinin yükselmesi
Kan serumunda yüksek östrojen düzeyleri
Erkek cinsel organlarında hastalık
Penis hastalıkları
Prostat düzensizlikleri
Nörolojik hastalıklar
Kalça travması
Kalça ameliyatları
Multipl Skleroz
Psikiyatrik hastalıklar
Stres
Performans Endişesi
Depresyon
BİLİNMEYEN NEDENLER (%5)
Cinsel
işlevi düzene koymak için ilk adım, altında yatan organik etkeni
düzeltmek olduğundan, doğru bir teşhis konulmasının kritik önemi vardır.
Bunun için, sağlık geçmişinin iyi incelenmesi ve bir fizik muayene çoğu
zaman yeterli olur. Yine de sertleşme yetersizliğinin nedenini teşhis
etmek için, noninvasif (yani derinin bütünlüğünün bozmadan) yapılan tanı
testleri de vardır. Bu testlerin bir üroloji uzmanı tarafından veya
onun denetiminde yapılması yerinde olur.
yatrik hastalıklara
bakıldığında, depresyon, performans anksiyetesi (korkusu) ve stres söz
konusu oluyor. Hipofize bağlı hormon hastalıklarında cinsel isteksizlik
ve ereksiyon sorunu görülebiliyor.
Ameliyata bağlı travmalar ise
ürolojik ameliyatlar, batın ameliyatları ya da pelvis ameliyatları ya da
omurilik zedelenmesi olarak özetleniyor. Ameliyatta sinirler kesilmek
durumunda kaldıysa, ameliyatta sonra sertleşme asla gerçekleşmiyor.
Sertleşme
sorunu yaratan ilaçlar ise şunlar: Tansiyon ilaçları, hormonlar ve
sakinleştiriciler. Bu ilaçlarla birlikte yoğun stres ve depresyon
tamamlayıcı oluyor
Penis neden sertleşemez?
Sertleşme sorununu
organik ve psikolojik olarak ikiye ayrılıyor. Vakaya göre, organik ve
psikolojik sebepler beraber de rol alabiliyor. Sertleşme için sağlam bir
sinir sistemi, sağlam bir damar sistemi ve bazı maddelerin salgılanması
için normal bir endokrin (hormonal) yapı ve sağlam bir psikolojik yapı
da gerekiyor. Yani hem organik hem de psikolojik açıdan sağlıklı olmak
ereksiyonun şartı kabul ediliyor. Sertleşme, damar sistemi, sinir
sistemi ve psikolojik duruma bağlı olduğuna göre, bunları etkileyen her
şey sertleşememe sorununa sebep oluyor. İstenmeyen sertleşme hali de bir
sertleşme sorunu olarak ele alınıyor: Mesela bir kaza sırasında bir
omurilik travması geçirmiş bir insanda sertleşme olur ama, bu
sertleşmenin istekle ilgisi yoktur. Tıpta buna reflekse bağlı ereksiyon
deniyor, yani kişi istemeden ereksiyon olur. Bunun sebebi, sinir
sisteminin kesilmiş olması şeklinde açıklanıyor.
Kalp ve damar hastalıkları ile sertleşme sorunu arasındaki ilişki nedir?
-
Kalp ve damar hastalığı olan erkeklerin çoğunda atardamarlar,
organların gereksinim duyduğu miktarda kan taşıyamaz. Bu organların
dokuları, kanın yetersiz gelmesi nedeniyle zarar görür. Bu yüzden
görevlerini tam olarak yerine getiremezler. Bu durum peniste
oluşursa,sertleşme sorununa neden olabilir
Prostat ameliyatı ve sertleşme sorunu arasındaki ilişki nedir?
-
Prostat ameliyatlarında kullanılan yöntemler, penise giden sinirleri ve
kan akışını etkileyebilir. Bu durumda da sertleşme sorunu ortaya
çıkabilir. Sertleşme sorunu olasılığı prostat ameliyatları sonrasında
artar. Bu anlattıklarımızdan sonra esas konumuza geçelim.
Etiketler: İktidarsızlık,
sertleşme,
sertleşmemei sorunu,
nedenleri,
,